Pljevlja

Pljevlja su grad na sjeveru Crne Gore, a na samoj tromeđi sa Srbijom i BiH i pripadaju regiji Sandžak. Kroz grad protiču rijeke Ćehotina i Breznica, a u blizini je planina

Ljubišnja. Opština Pljevlja je treća po veličini u Crnoj Gori, nakon Podgorice i Nikšića. Prostire se na 1346 km2. Opština broji oko 40.000 stanovnika.

Pljevaljska opština je jedan od većih privrednih regiona u Crnoj Gori zbog Rudnika uglja i Termo-elektrane.

Poslije II svjetskog rata došlo je do ozbiljnijih geoloških istraživanja na teritoriji opštine i pronađene su, pored uglja, koji se nalazi na više mjesta, rude olova i cinka, gvožđa, bakra, antimona, barita kao i laporac, gips, varc, siga, mermer. Za sada se eksploatiše ugalj u Pljevljima i Borovici, a olovo i cink u rudniku "Šuplja Stijena", udaljenom tridesetak kilometara od Pljevalja. Poslije drugog svjetskog rada u Kovaču je jedno vrijeme eksploatisan i barit.

Sportski život

Pljevlja su grad sporta, čiji su brojni sportsiti iz raznih disciplina pronosili slavu grada i izvan granica bivše Jugoavije. U poslijeratnom periodu više pljevljaskih klubova postizalo je značajne sportske uspjehe na republičkim i saveznim smotrama. Rukometaši Rudara krajem šezdesetih su dva puta dostizali nivo Prve lige. Treći put su rukometaši Rudara bili prvoligaši 1991-1992. godine. Prvoligaši su bili i košarkaši polovinom sedamdesetih godina. Do Prve lige uzdigao se i Fudbalski klub Rudar Volvoks u sezoni 1994-95. Odbojkašice Rudara Bilans bile su takođe prvoligaš. Ovaj klub osvojio je, uz dva kupa Crne Gore, 15 titula ptrvaka Crne Gore.

Slavu pljevaljskih sportista pronose i tri karate kluba koji okupljaju preko 300 istaknutih sportista ove discipline, od kojih su neki osvajali najviša priznanja na republičkim i međunarodnim takmičenjima.

Osim Fudbalskog kluba Rudar, u Pljevljima postoji i Fudbalski klub Pljevlja, dva rukomertna kluba Rudar, muški odbojkaški klub ”Mont”, strijelci, šahisti....

Pljevlja su imala briljantne atletičare koji su svojim sportskim uspjesima nadrastali regionalne i republičke okvire: Slavko Dragašević, Slaviša Vraneš, Sead Kondo, Izudin Gaxo, Diko Dragašević i drugi.

Sportsko-rekreativni centar ”Ada” lociran je u dijelu gradskog parka, između dva vodotoka rijeke Breznice. Ovaj lokalitet vezan je saobraćajnicama za sam centar grada. Izgradnjom ovog centra ova zona, pored rekreativno zabavne funkcije, ima izletničko-turistički karakter i predstavlja glavni centar okupljanja žitelja grada i gostiju. Univerzalna sportska dvorana svojim raznovrsnim sadržajima omogućuje sportsko-takmičarsku i sportsko-rekreativnu aktivnost. Tu su i sadržaji za komercijalne svrhe. Ukupna neto površina objekta iznosi 5639,18 metara kvadratnih, čime su stvorene mogućnosti za organizovanje različitih sportskih aktivnosti, takmičenja, pripreme, treninge, organizovanje rekreativnih i kulturno-zabavnih aktivnosti stanovništva svih uzrasta i kategorija.

Kulturno-istorijske znamenitosti

Među spomenicima srednjovjekovne kulture najznačajniji je manastir Sv. Trojica, koji potiče s kraja petnaestog ili početka 16 vijeka, mada se njegovo postojanje vezuje za period nemanjićke države. Manastir je čuven po svojoj vrhobrezničkoj prepisivačkoj školi. Tu je 1649. godine monah Gavrilo pisao Šestodnev Jovana Egzarha, Kozmu Indikoplovu i druge rukopise. Svoje umijeće ovdje je iskazivao jedan od najvećihj freskopisaca u dijelu zapadne Srbije Andrija Raičević. U starim dokumentima pominje se da je na prostoru današnjih Pljevalja i okoline bilo još petnaestak crkava i manastira iz nemanjićkog i kasnijeg perioda. Neki od tih hramova su obnovljeni ili su u fazi obnove kao što su manastir Sv Arhangela u urđevića Tari, iz 14. vijeka, kao i manastir Dovolja. Tu je i manastir Dubočica, sagrađen 1570 godine, koji je izgradnjom vještačkog jezera na Ćehotini izmješten na novu lokaciju. U Pljevljima je 1927. godine sagrađena crkva Sv. Petke. Na Ilinom brdu je Crkva Sv. Ilije, Na Boljanićima Crklva Sv. Petra i Pavla, u Šulima crkva Sv. Prokopija. U izgradnji je velelepni crkveni hram na Gukama, posvećen Sv. Đorđiju.

Elegantno istočnjačko zdanje je Husein pašina džamija, građena 1569. godine pod ktitorstvom Husein paše Boljanića, porijeklom iz Boljanića, koji je dospio do titule carskog vezira, namjesnika Bagdada, hercegovačkog sanxaka i Bosanskog elajeta. Ovo je jedan od najljepših islamskih građevina na Balkanu. Minare je visoko 42 metra, sa više kupola i izvanrednim spoljnim i unutrašnjim umjetničkim dekoracijama. U xamiji se čuva više vrijednih štampanih i rukopisnih knjiga, Kuran iz 16. vijeka i drugi vrijedni eksponati i skupocjeni misirski ćilim star preko 400 godina.

Kulturna aktivnost uzima svoje korijene još početkom 20. i krajemm 19. vijeka. Srpsko pjevačko društvo Bratstvo osnovano je 1889. godine, zatim Učiteljsko udruženje 1920, Udruženje trgovaca i industrijalaca 1920, Mjesni odbor Gajret osnovan 1921. godine, Kolo srpskih sestara 1930, Društvo trezvenost ”Breznik” 1920, Udruženje studenata 1931. godine, razna druga udruženja, klubovi, knjižare, čitaonice, KUD ”Volođa.”

Prirodno bogatstvo

Pljevaljska opština je jedna od rijetkih opština koja raspolaže raznovrsnim prirodnim bogatsvom, šumama, rudama, mineralima. Tu su najveća nalazišta uglja, olova i cinka, bakra, barita, gvožđa, laporca, kvarca, krečnjaka, mermera, žive. Tu je najveći kompleks crnogorice u Republici, najveće mase borovih sastojina, prostrane površine obradivog zemljišta. Prema nekim nalazima na prostoru Pljevalja eksploatisana je u srednjem vijeku ruda olova cinka i žive.

Osim rudnog bogatstva, na pljevljaskom području značajan potencijal čine šume. Na području pljevaljskog kraja pod šumama nalazi se preko 58000 hektara, zapremina raspoložive drvne mase prelazi devet miliona kubika. Godišnji prirast drvne mase je 243000, a godišnja sječa je oko 150 hiljada metara kubnih. Preko 80 odsto drvne mase izvozi se van područja opštine.

Značajni su i poljoprivredni potencijali. Poljoprivredne površine zahvataju 69639, od čega su 10308 oranične površine, a ostalo su livade i pašnjaci. Veliki udio pašnjaka u ukupnom poljoprivrednom fondu zemljišta doprinio je razvoju stočarstva, koje je u ovom kraju tradicionalno zanimnje. Na području Pljevalja nalazi se preko 15 odsto potencijala stočnog fonda Republike.